25 June 2015 / crisis communication / media relations / FR 

Nieuwsleaks en Sourcesûre: moeten we ons hoeden voor klokkenluiders?

Het zijn anonieme bronnen die onthullingen zoals de “LuxLeaks” of “SwissLeaks” aan het licht gebracht hebben. Nieuwsleaks en Sourcesûre willen de link tussen deze bronnen en de nieuwsredacties makkelijker maken. En wie beter dan de onderzoeksjournalisten Faroek Özgünes (VTM) en Patrick Remacle (RTBF), de drijvende krachten achter deze twee Belgische platformen, om toe te lichten hoe deze beveiligde en anonieme platformen zijn ontstaan, hoe ze precies werken en vooral… hoe vermeden kan worden dat het uit de hand loopt. We nodigden de twee journalisten enkele dagen geleden uit als gastsprekers op ons akkanto media event. 

Over wat hebben we het precies?

Faroek Özgünes en Patrick Remacle stellen een toenemende tendens van klokkenluiders vast en merken dat de nieuwsdienst steeds vaker op verschillende manieren gecontacteerd wordt om vertrouwelijke informatie te onthullen. De redactie wordt opgebeld, gemaild, ge-sms’t of ontvangt - vaak anonieme - post in de brievenbus. Initiatieven als Nieuwsleaks en Sourcesûre zorgen er voor dat informatie niet meer via verschillende omwegen de redactie bereikt en dat de verzender, locatie en andere gegevens niet te herleiden zijn. Volledige anonimiteit wordt dus gegarandeerd.

Nieuwsleaks en Sourcesûre zijn zeer gebruiksvriendelijk. Eens ingelogd, verschijnt een venster waar je kan chatten, een boodschap nalaten of informatie (foto’s, documenten, binnenkort ook video’s) uploaden. Verschillende buitenlandse voorgangers hebben trouwens als voorbeeld gediend: VTM-journalist Faroek Özgünes spreekt over het internationale platform GlobaLeaks, RTBF-journalist Patrick Remacle over het Nederlandse PubLeaks.

Wat is een klokkenluider?

Klokkenluiders zijn volgens Faroek Özgünes “mensen die binnen hun organisatie merken dat er zaken gebeuren waar zij niet mee akkoord gaan, intern geen gehoor krijgen en deze wantoestanden willen aanklagen.” Ze hebben vaak een gewetensprobleem en handelen niet uit persoonlijk, maar uit maatschappelijk belang. Patrick Remacle benadrukt dat klokkenluiders goed beschermd moeten worden, opdat hun geheime informatie op een anonieme manier naar buiten kan worden gebracht.

Wat doen de journalisten met de informatie die ze krijgen?

Na het beoordelen van de aangeleverde inhoud, kan de onderzoeksjournalist besluiten om de zaak nader te bestuderen en - via een niet herleidbare code - contact opzoeken met de verzender. Faroek Özgünes en Patrick Remacle verzekeren allebei dat hun doel zeker niet is om zo snel mogelijk headlines te brengen. Integendeel: eens ze interessante documenten ontvangen via Nieuwsleaks en Sourcesûre, zetten ze daarna een stapje terug om de verhalen grondig te analyseren. Deze vorm van journalistiek is tijdrovend, geeft geen garantie op resultaat en is duidelijk een voorbeeld van slow-journalism. “Het vraagt onderzoek en we passen uiteraard ook hoor en wederhoor toe”, zegt Faroek Özgünes. “Als een bedrijf geviseerd wordt, zullen we haar altijd de kans geven om te reageren. Nieuwsleaks is geen schandaalsite en het is niet de bedoeling om met modder te gooien. We willen enkel zaken van maatschappelijk belang onthullen.”

Hebben Nieuwsleaks en Sourcesûre al iets opgeleverd?

Beide onderzoeksjournalisten geven toe dat er tot nu toe vooral onbruikbare berichten zijn binnengekomen via hun platformen: mensen die al jarenlang overhoop liggen met tegenstrevers, vechtscheidingen of juridische procedures, bijvoorbeeld. Ook buitenaardse wezens worden in België verbazingwekkend veel aangetroffen. Maar de twee Belgische onderzoeksjournalisten hebben alle vertrouwen in de platformen. Op basis van wat er in het buitenland gebeurd is, zijn ze er allebei van overtuigd dat ook in België bepaalde verhalen aan het licht zullen komen dankzij Nieuwsleaks en Sourcesûre. “We ontvangen nu al veel financiële dossiers”, zegt Patrick Remacle, “maar we zitten momenteel nog in een inloopperiode”.

 

Sarah Cattrysse

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

twitter google+ linkedin
Nieuwsleaks en Sourcesûre: moeten we ons hoeden voor klokken...